Prezydent USA Joe Biden chce przejść do historii jako ten, który przemalował Biały Dom na zielono. Jego ambitny plan proklimatycznej transformacji amerykańskiej gospodarki niesie jednak ze sobą szereg niebezpieczeństw. FRONDA …
FRONDA LUX – WSTĘPNIAKI NR. 98/99
NR 98 – TOTALITARYZM Według najprostszej słownikowej definicji totalitaryzm, wywodzący się z łacińskiego słowa totalis – całkowity, oznacza system polityczny, charakteryzujący się jednolitą ideologią, której podporządkowany jest niemal każdy aspekt …
LUX NR 7/8 (2021): RUMUNIA
Rumunia to nie tylko zapierające dech w piersiach bezkresne dzikie krajobrazy magicznej Transylwanii, czy imponujący Bukareszt zwany przez niektórych „Paryżem Wschodu”, ale także, a może przede wszystkim miejsce narodzin trzech …
Z ARCHIWUM FRONDY: MIRCEA ELIADE – INTELEKTUALIŚCI TO FASZYŚCI
Redaktor „Wolnego Słowa”, Miron R. Paraschivescu[1], pyta mnie, jak rozumiem określenie „anatomia spirytualno-duchowa” i czy przypadkiem nie oznacza to po prostu „faszyzmu”. Przeczytałem artykuł pana Mirona Paraschivescu ze wstrętem. Wydawało …
JAN BŁOŃSKI – IONESCO: GENEALOGIA STEREOTYPU
Wśród wszystkich sztuk Ionesco Kubuś, czyli Uległość pozwala może najłatwiej uchwycić proces powstawania komedii pisarza – budowanie formalnej struktury, w której wyraża się jego oryginalność. Kubuś nie jest na pewno …
ZBIGNIEW ŁAGOSZ – AMERYKA TO KRAJ OGROMNYCH MOŻLIWOŚCI
Ameryka to kraj ogromnych możliwości, ta sentencja – ciągle podobno aktualna – pchała ludzi wszelkich nacji do osiedlania się (często w trybie za wszelką cenę) w tym „raju na ziemi”. …
PAWEŁ SZTAMA – SECURITATE… CZYLI BARDZO KRÓTKA HISTORIA PEWNEJ INSTYTUCJI
Pamiętam, gdy po raz pierwszy usłyszałem tę nazwę. Byłem dzieckiem i oglądałem w telewizji, poznański kabaret „Tey”. Dwaj geniusze kabaretu Bohdan Smoleń i Zenon Laskowik wymieniali, oczywiście w prześmiewczym stylu …
TOMASZ KROK – ELIADE W INDIACH
Wiara, że w wieku dwudziestu trzech lat mogłem poświęcić historię i kulturę dla Absolutu, było kolejnym dowodem na to, że nie rozumiałem Indii. Moim powołaniem była kultura, nie świętość. Mircea …
PIOTR KRAJSKI – SKAŻONE PAŃSTWO… CZYLI SZKIC O WSPÓŁCZESNYM KINIE RUMUŃSKIM
Nowe kino rumuńskie – to określenie używane przez krytyków zostało ukute na fali kolejnych festiwalowych zwycięstw. Niemal nieprzerwanie od 2005 r. przez kolejne lata dzieła rumuńskich twórców wzbudzają zainteresowanie na …
LUX NR 5/6 (2021): KOMUNIZM
Lucian Boia, rumuński historyk, autor monumentalnej pracy Naukowa mitologia komunizmu (1999) pisał o 10 podstawowych mitach tej ideologii, wśród nich wymieniając między innymi: mit postępu (zgodnie z nim w historii …
Agnieszka Piotrowska: Na Bliskim Wschodzie bez zmian
Wprzęganie ideologii humanistycznej w tryby aparatu władzy za pośrednictwem kręgów akademickich i rzesz rozmaitych aktywistów było praktykowane od lat. W tradycji anglosaskiej istnieje cały nurt antropologii kolonialnej. Zastępy podróżników i …
Jerzy Kopański: Hardkor, ale kulturalny – Endecja
Kultura to grunt, na którym konserwatyści i prawicowcy nigdy nie czuli się zbyt pewnie. Nieczęsto o nią zabiegali, znacznie częściej byłą przez nich bagatelizowana, jako mniej istotna od historii, filozofii. …
Krzysztof Wołodźko: Skłoń
Na placu Bastylii stał słoń. Słoń z dykty. Miał być ze spiżu, ale Napoleon przegrał wojnę z Rosją i stanęło na pośledniejszym materiale, którego z pewnością nie chciałby opiewać Horacy. …
Krzysztof Karnkowski: O czarnej dziurze w całym i propagandzie sukcesu
Nadchodzi nasz czas, nadchodzi nasza era Będziemy rządzić światem – teraz. (Kolaboranci – My, urodzeni w latach 60.) Podziały na pokolenia zawsze bywają ryzykowne Kiedy zacząłem czytać tekst Bogny Obidzińskiej …
Bogna Obidzińska: Cyfrowi tubylcy czy wygnańcy?
***Digital Natives Wtłoczeni w świat perspektyw, ideałów racji, Ssący z mlekiem matki powojenną idyllę, Mamy w sobie własne, kolorowe Auschwitz, Zbutwiałego Chrystusa, niezburzoną Bastylię, Wypluci na padół przez kosmiczną macicę, …
Mateusz Matyszkowicz: Powrót do klasyków
Czy w naszych głowach jest państwo polskie? Być powinno. Przed nami ciężka praca. Kiedy w okresie międzywojennym polskie państwo było zagrożone przez sowieckiego sąsiada, nasi filozofie prawa zwrócili się w …
David Dark: Flannery O’Connor, Simpsonowie i inne apokalipsy
Zanim apokaliptyka poważy się na słowo nadziei, musi się w niej dokonać wyolbrzymienie ludzkiego cierpienia i szaleństwa. Nadzieja może się pojawić tylko w dolinie śmierci. Wypaczyliśmy sens słowa „apokalipsa”. W …
Patrick Buchanan: Po czyjej stronie jest tym razem Bóg?
W swojej kremlowskiej obronie aneksji Krymu przez Rosję Władimir Putin, jeszcze nim zaczął wymieniać bitwy w czasie których rosyjska krew została przelana na krymskiej ziemi, mówił o starszej, silniejszej więzi. …
Iza Budajczak: PIS przeciwko edukacji domowej – nie do wiary!
Jest mi wstyd! Wstydzę się, bo namawiałam szereg rodziców edukacji domowej do głosowania w minionych wyborach parlamentarnych na PIS, sugerując, że ponieważ w czasach dawniejszych (2005-2007) i gdy było “opozycją” …
Marcin Herman: Słowiańska katastrofa kosmiczna
Do roku 2024 uprawy warzyw w moskiewskich parkach staną się tak powszechne, jak były we wczesnych latach 90. XX wieku – to najnowsza prognoza rosyjskiego finansisty Andrieja Mrowczana. Mrowczan prognozuje …
Piotr Krajski: Niemcy Herzoga
Pytanie o to, czy Herzog w kontekście swojego filmowego dorobku rzeczywiście mówi nam coś ważnego o Niemcach, wydaje się całkiem zrozumiałe. Tak wiele razy zauważano uniwersalność filmowych opowieści reżysera, że …
Ocena problemu żądań reparacyjnych Polski wobec Niemiec
Energiczne zaangażowanie Niemiec we włączenie Polski do struktur europejskich do pewnego momentu paraliżowało stronę polską i tworzyło klimat polityczny nie pozwalający polskim elitom politycznym na formułowanie jednoznacznych roszczeń w kierunku …
„Wyklęty” – tragizm zamiast hagiografii
Film Konrada Łęckiego, choć w kilku momentach niedoskonały, przynajmniej w jednym miejscu wreszcie zmienia paradygmat spojrzenia na dramat Żołnierzy Wyklętych. Przesuwa punkt ciężkości z bezrefleksyjnego bałwochwalstwa na oczywisty w opowieściach …
Przemysław Skrzydelski o sprawie Starego Teatru w Krakowie: Kilka chwil przed katastrofą
Co właściwie dzieje się w Narodowym Starym Teatrze? Najbliższe miesiące będą wyjątkowo trudne, ale najbardziej znaną na świecie polską scenę mogą uratować jeszcze odważne decyzje ministerstwa. Cała historia przez ostatnie …
Nie dam się wypatroszyć z głębi! WIELKA ODPOWIEDŹ KRYTYKOM SZTUKI
Byłam w podziemiach, gdzie krasnoludy z „Szumu” kują intelektualne tunele do odczytywania sztuki pluralizmami, dyskursami, podkręcanymi nierzadko złośliwościami. Byłam w krainie elfów z „Arteonu”, która zatraciła swój duchowy wymiar, obladzając …
Od śnienia do marzenia. I z powrotem
Zanikanie swobodnego opowiadania sobie snów zachodzi równocześnie z zanikaniem nawyku formułowania „marzeń”. Silnie trzyma się zaś chyba „rozmarzanie się” – media społecznościowe pękają w szwach od pozbawionych często artyzmu i …
Tu Putnam. Nie jesteśmy mózgami w naczyniu
Gdybyśmy byli mózgami w naczyniu i wypowiedzieli zdanie: jesteśmy mózgami w naczyniu, to owo zdanie znaczyłoby mniej więcej to, że jesteśmy mózgami w naczyniu w świecie zbiorowej halucynacji (bo nie …
Pierwszy terminator to Stalin, drugi to Putin
Rosja na początku lat 90. XX wieku była jeszcze straszniejsza niż totalitaryzm. To był system, po raz pierwszy działający autonomicznie, niczym sztuczna inteligencja, która samoreplikuje się i uczy, a potem …
Chodzenie po brzytwie
Grzegorz Proksa wygrał dwadzieścia dziewięć pojedynków, cztery przegrał. Były mistrz Europy. Pretendował do pasów mistrza świata federacji WBO i IBO . Przegrał z największym obecnie pięściarzem bez względu na kategorię, …
Lewicowe ukąszenie. Czy tylko lewicowe?
Zaangażowanie społeczne chrześcijan stało się tematem naprawdę gorącym dopiero w epoce ideologii, które okazały się dla religijności zsekularyzowaną konkurencją, niosącą w dodatku konkretne propozycje nowej organizacji życia społeczeństw, ale i …